ALIN TORNALAMA

  • 14 Aralık 2016
  • 1.703 kez görüntülendi.
ALIN TORNALAMA

Alın tornalama işlemi

Bu yazımızda Alın tornalama işlemi hakkında genel bilgi.Alın tornalamada işlem sırası. Alın tornalamanın yapılışı hakkında video .Puntalar arasında alın tornalama.Yarım puntanın alın tornalamada kullanılışı gibi konuları işleyeceğiz.

Alın tornalama işlemi hakkında genel bilgi

îş parçasının alın yüzeylerinin düz ve pürüzsüz işlenmesi ve parçanın istenen uzunluğa getirilmesi için yapılan torna işlemine alın tornalaması denir ve bazı atölyelerde bu işlem enine tornalama olarak da adlandırılır. İş parçası iki punta arasına alınır veya aynaya bağlanır.

Aşağıdaki videoda aynaya bağlayarak alın tornalamanın yapılışı anlatılmaktadır.

Alın tornalamada işlem sırası 

1-Düz sağ yan kalemi seçildiğinde,sola 10° kadar eğik bağlanmalıdır.

2-Kesme hızına göre tezgah uygun  devirde  çalıştırılmalıdır.

3-Talaş ayarı suporttan verilmelidir.

4-Merkezden çevreye doğru ilerleme verilmelidir.

alın tornalamada işlem sırası

Alın tornalamada ilerleme yönü merkezden çevreye doğru olmalıdır.

Alın tornalamada doğru ve yanlışlar 

alın tornalamaının yapılışı doğru

İlerleme merkezden dışa doğru ( DOĞRU)
Torna Kalemi 10° açı ile bağlanmış (DOĞRU)

alın tornalamanın yapılışı yanlış
İlerleme dıştan merkeze doğru (YANLIŞ)
Kaleme açılı bağlanmamış (YANLIŞ)

 

Aynaya bağlayarak alın tornalamanın avantajı punta deliği açmaya gerek kalmamasıdır. Bu sayede bir alın yüzeyi temiz olarak işlenir sonra punta yuvalarının ölçüleri söz konusu olmadan parçayı boyuna getirmek üzere ikinci alın tornalanır. Bunun için yan kalem veya normal bir silindir tornalama kalemi kullanılabilir.

alın tornalama nasıl yapılır

 

Silindir tornalama kaleminin kullanılması bilhassa font parçaların dış kabuk tabakasını kaldırmakta fayda sağlar. Aynanın sökülüp takılması için geçen zaman ise bir mahzur sayılabilir. Bundan başka aynadan dışarıda kalan boylan 75 ile 100 mm yi aşan parçalar aynalara bağlanarak alınları tornalanmaz.

Radyal alın tornalama terimi, mukayeseli olarak büyük çaplı iş parçaları için kullanılır ve ayna ile çalışma bölümünde daha geniş olarak açıklanacaktır .

alın tornalamanın yapılışı

Bir parçanın uygun tornalanmış alın yüzeyleri eksene dikey olur. Bu yüzey, bir cetvelin kenarı ile kontrol edilebilir. Puntaların aynı eksen üzerinde olması gereklidir.

Aşağıdaki şekilde  a daki gibi bir yüzey, gezer puntanın tornacıya doğru,  b deki gibi bir yüzey ise, gezer puntanın tornacıdan ileriye doğru kaçık olduğunu gösteriyor.

alın tornalama ders

Eğer daha sonra, silindirik tornalama işlemi için parça üzerinden önemli miktarda talaş alınacaksa, kaba talaş pasoları bitinceye kadar tam boya göre alın tornası yapmamak daha iyi olur. Bu, bitirilmiş parçanın daha iyi görünmesinden ziyade kaba talaşlar için daha büyük ölçülerde delikleri sağlamak yönünden önemlidir. Ayrıca, alın kısımların kaba talaşlar alındıktan sonra işlenmesiyle kaba talaşların doğurduğu büyük basınçla punta delikleri etrafında meydana gelmiş çapakların temizlenmesi de sağlanır.

alın tornalamanın yapılışı

Alın tornalama öncesi parça boyu kontrolu

Kollu testere veya herhangi bir testere tezgâhı ile kesilen parçalar düzgün olmadığından, bir iş parçası genel olarak, yapımından sonraki boyundan biraz daha uzun kesilir. Tornacı herhangi bir parça üzerinde çalışmaya başlamadan önce, yeter uzunlukta olduğundan emin olmak için parçayı ölçer. Eğer parçanın boyu yeter uzunlukta değilse, parçanın kısa olduğunu göstermek için her iki alında işlenmemiş bir kısım bırakılır.

aynaya bağlayarak alın tornalama

 

Kalemin görevi, metali kazımak değil onu kesmek olduğunu daima hatırda tutun. Çok fazla talaş kaldırmayın. Verilen iş parçasının alnından kaldırılacak talaş kalınlığını tayin etmeyi mümkün olduğu kadar çabuk öğrenin.

uzun parçaların yataklanarak alın tornalama işlemi

Uzun parçaların yataklanarak alınlarının tornalanması (Yukarıda)

Puntalar Arasında Alın Tornalama

İş Parçasının Ayarlanması Parçanın alın yüzeylerine punta delikleri dikkatlice açıldıktan sonra, bir uca fırdöndüyü sıkıca bağlayın (fırdöndü vidasının altına koruyucu bakır bir parça koymalı, eğer bu uc işlenmemişse gerekmez). Diğer uçtaki punta deliğine bir damla yağ koyun. İş parçasını puntalar arasına yerleştirip gezer puntayı ayarlayın.

Tecrübeli bir tornacı, fırdöndü kuyruk kısmının ayna yarığında tutulmasından emin olmak için, iş parçasını önce fener puntasına yerleştirir. Sonra gezer puntayı, iki üç defa punta deliğine yanaştırarak bir yere çarpmadan ucunun deliğe girmesine dikkat eder.

Ses çıkarmaması için, iş parçası puntalar arasında ne çok gevşek, ne de çok sıkı olmayacak şekilde ayarlanmalıdır. çünkü iş parçasının serbest dönmesi gereklidir, aksi halde punta ucu ezilir ve bozulur. Bu sebepten iş parçasını puntalar arasına titizlikle ayarlamak şarttır. Parça çok büyük değilse, tornacı bu ayarlamayı fırdöndü aynaşı yarığındaki fırdöndü kuyruk kısmını sağa sola hafifçe oynatarak yapar. İş parçasını puntalar arasına yerleştirirken kolu uzunlamasına tutmaya veya kalemlik üzerinden uzanmaya kalkışmayın. Elinizi siper üzerine veya uygun herhangi bir yere dayayarak iş parçasını sabit bir şekilde tutun.

fırdöndü aynası alın tornalama

çapı lüzumundan daha büyük bir fırdöndü kullanılırsa, kuyruğu ayna yarığının kenarlarına veya tabanına dayanabilir. Her iki konumda da punta yuvaya oturmaz ve parça doğru dönmez.

Puntalar Arasında Alın Tornalamada kullanılan kalemler

Alın tornalaması için yan kalemi kullanılır. Bu işlemde yararlanılan kalemleri bağlamak için çeşitli firmaların yaptığı çeşitli katerler vardır. Yan kaleminin kesici kenarı iş parçasının eksenine dikey olarak ayarlanmayıp ucu az miktarda alına dönük olmak üzere eğik bağlanmalıdır. Düzgün ve iyi  bir yüzey elde etmek için yan kaleminin ucu, yağ taşı ile az miktarda yuvarlatılmak veya iş parçasına kısa düz bir yüzeyle temas edecek şekilde bilenmelidir .

Bu düz yüzeyin uzunluğu enine ilerleme miktarından büyük olmalıdır. Düz kısmın eksene dikey olarak ayarlandığından emin olmak için, kalemi göz kararı ile ayarlandık tan sonra az bir alın tornalaması yapın. Sonra kalemi, parça alnına temas edinceye kadar yanaştırarak (elle uzunluğuna ilerletme) düz kısmın işlenmiş düz yüzeye değip değmediğine dikkat edin. Eğer değiyorsa, düz kısım eksene dikey olarak ayarlanmıştır, değmiyorsa kalemin yeniden ayarlanması kolaydır.

alın tornalama için yarım punta

İş parçasının, merkezinden çevresine veya çevresinden merkezine doğru kalemi ilerleterek kaba talaşı alınır. Son talaş, merkezden çevreye doğru yapılır. (Eğer alın kabalığı fazla ise, kalemi boyuna ilerleterek kaba talaş alınması tavsiye edilebilir, yani fazla gerecin, radyal kesme yerine, el ile ilerlemeli bir çok boyuna pasolarla «basamaklı kesme» alınması ve bunun için uygun bilenmiş bir silindir tornalama kalemi daha tesirli olur).

alın tornalama işlemi

 

Eğer alın tornalaması yapılacak bir çok parçalar varsa, takımhaneden bir yarım uçlu punta alınması tavsiye edilebilir, fakat sadece bir veya iki parça söz konusu olması veya yarım uçlu puntanın bulunmaması halinde, aşağıdaki metot kullanılır :

İş parçasını puntalar arasında ayarlayın (çok gevşek veya çok sıkı olarak değil), sağ el enine ilerleme kolunda ve sol el boyuna ilerleme tekerinde olmak üzere tornayı çalıştırın ve kalemi, punta deliği etrafında az bir kısım kalıncaya kadar puntaya yaklaştırın. Sol elle talaş derinliği (boyuna ilerleme) verilerek sabit tutulur, sağ elle kalem dışarıya doğru, yani çevreye doğru yavaşça ilerletilir, böylece enine hareket dolayısiyle alın tornası yapılmış olur. Talaşın ve ilerlemenin miktarı duruma göre ayarlanmalıdır.

MAKİNE TEKNOLOJİSİ İLGİLİ KONULAR

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ

*